VARIŞ ÖNCESİ GÜMRÜK İŞLEMLERİ

VARIŞ ÖNCESİ GÜMRÜK İŞLEMLERİ

Tanım

Türkiye Gümrük Bölgesine denizyolu konteyner taşımacılığı veya havayolu taşımacılığı ile gelen ve yerli üretimde girdi olarak kullanılabilecek eşyanın serbest dolaşıma giriş ve dahilde işleme rejimi kapsamındaki işlemlerinin eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine gelmeden önce başlanabilmesini sağlayan bir uygulamadır.

Amaç ve Kapsam

Varış öncesi gümrük işlemleri uygulamasının amacı, gümrük beyannamesi verme sürecinin öne çekilmesi, gümrük işlem süreçlerinin hızlandırılması ve gümrük idaresi kaynaklı beklemelerin önüne geçilmesi, üretici/ihracatçıların hammadde ve ara malı tedarikinde zaman kayıplarının önlenmesi, tahmil-tahliye, ardiye, liman, demuraj giderleri vb. ilave maliyetlerin azaltılarak üreticilerin/ihracatçıların desteklenmesidir.

Başvuru İşlemleri

Varış öncesi gümrük işlemleri izninden yararlanmak isteyen kişilerin aşağıdaki koşulları sağlaması gerekmektedir.

• Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik olması ve en az 3 yıldır faaliyette bulunması,
• Yönetim Kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, uluslararası suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, güveni kötüye kullanma, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, hileli iflas, yalan tanıklık, suç uydurma ve iftira suçları ile ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından ceza veya mahkûmiyet kararı bulunmaması,
• Yukarıda sayılan kişilerden varsa sürekli olarak yurt dışında ikamet eden yabancı uyruklu kişiler için aynı suçlardan ceza veya mahkûmiyet kararı bulunmaması,
• Usulsüzlük ve vergi cezaları ile ilgili olarak;

1. Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük son üç yıl içerisinde, on ikişer aylık üç dönem ayrı ayrı olmak üzere, işlem gören beyanname sayısının yüzde ikisini aşan sayıda vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle ceza uygulanmamış olması,
2. Başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük son üç yıl içerisinde, on ikişer aylık üç dönem ayrı ayrı olmak üzere, işlem gören beyanname sayısının yüzde beşini aşan sayıda gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle usulsüzlük cezası uygulanmamış olması,
3. Gümrük ve vergi mevzuatları uyarınca ödenmemiş herhangi bir vergi, ceza, fer'i amme borcu bulunmaması,

• Yeminli Mali Müşavir tarafından olumlu görüşe bağlanmış raporu düzenlenmiş olması (son 3 yılda düzenlenen),
• Başvuru yılından önceki son üç takvim yılı veya başvurunun kayda alındığı ayın ilk gününden geriye dönük üç yıl içerisinde (her yıl ayrı ayrı olmak üzere), yılda asgari beş milyon FOB/ABD doları tutarında fiili ihracat gerçekleştirmiş olması,
• Sanayi Sicil Belgesine haiz olması ve/veya TOBB Kanunu uyarınca sanayici sayılması,
• İzin kapsamında ithal edilen eşyanın üretim/imalatta kullanılacağına dair taahhüt verilmesi

Başvurular, şirket merkezinin bulunduğu ilin bağlı olduğu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne yapılır. Yapılan başvurular, Gümrükler Genel Müdürlüğü veya yetki verilmesi halinde Bölge Müdürlüğünce değerlendirilir.

Şirket, gerekli şartların sağlanması halinde yetkilendirme yapılır. Bilgi ve belgelerde eksiklik tespit edilmesi halinde 30 gün ek süre verilir. Gerekli şartların sağlanmadığının tespit edilmesi veya 30 günlük süre içerisinde eksik bilgi ve belgelerin tamamlanmaması halinde başvuru talep edilir.

İzin Süresi, Uzatılması ve İptali

Varış öncesi gümrük işlemleri izninin süre sonu, iznin verildiği yılı izleyen takvim yılını takip eden üçüncü yılın son günüdür.

İznin süresinin uzatılması talep edilmesi halinde iznin sona erdiği yılın Kasım ayı içerisinde başvuruda bulunması gerekir. Süre uzatım talebi uygun bulunması halinde izin süresi izleyen takvim yılını takip eden üçüncü yılın son gününe kadar uzatılır.

Eksik veya yanlış bilgi ya da belgeye dayanılarak verilen, koşulları kaybettiği tespit edilen ve taahhütlerine aykırı hareket ettiği tespit edilen firmaların izinleri iptal edilir.

Eşya ve Rejime İlişkin Koşullar

Varış Öncesi Gümrük İşlemleri hükümlerinden serbest dolaşıma giriş rejimi ve dahilde işleme rejimi kapsamında denizyolu konteyner taşımacılığı veya havayolu taşımacılığı ile Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşya yararlanır.

Bu kapsamdan yararlanacak eşya Genel Müdürlükçe belirlenir ve Bakanlık internet sitesinden duyurulur.

Özet Beyan Süreçleri

Varış öncesi gümrük işlemleri kapsamında ithalat beyannamesi verilebilmesi için tescil edilmiş statüde bir özet beyanın bulunması gerekmektedir.

Taşıma senedi “ambar harici” olarak seçilir.

Denizyoluyla gelen eşyanın bulunduğu konteyner içerisinde sadece aynı alıcıya ait ve izin verilen eşya olmalı ve başka alıcılara ait eşya olmamalıdır.

Beyanname İşlemleri

Gümrük beyannamesi, özet beyan tescili ile varış bildirimi onayına kadar geçen süre içerisinde tescil edilmelidir.

Varış öncesi gümrük işlemleri izni kapsamında işlem görecek gümrük beyannamesinin “BS” kutusuna “BS-18” yazılır.

Gümrük beyannamesinde yer alan bilgiler ile özet beyanda yer alan bilgilerin birbiriyle uyumlu (alıcı adı, vergi numarası, tarife pozisyonu, kap-ağırlık bilgileri) olması gerekir.

Gümrük Yönetmeliği 181/4 uyarınca herhangi bir kontrole tabi olan eşyaya ilişkin ilgili mevzuatına göre alınmış bilgi ve belgenin beyannameye kaydedilmesi halinde eşyanın varış öncesi gümrük işlemleri izni kapsamında tescil edilmesine izin verilir.

Gümrük beyannamesinin, özet beyanın ilgili satırında yer alan eşyanın tamamını kapsaması gerekir.

İzin kapsamı eşyanın taşınmasına/ambalajlanmasına mahsus geçici ithalat rejimine konu eşya için de varışından önce tescil edilmesine izin verilir. Bu eşya ayniyet tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmez.

Özet beyanın ilgili satırında varış bildirimi verilinceye kadar değişiklik yapılması veya özet beyanın iptali halinde tescil edilmiş olan beyanname, yükümlü talebine istinaden iptal edilir ya da beyannamede idare tarafından gerekli düzeltmeler yapılarak işlemler tamamlanır.

İptal edilen gümrük beyannamesine ilişkin ödenmiş bir vergi bulunması halinde, geri verme hükümlerine göre işlem yapılır.

Kırmızı hattan işlem gören beyannameler izin kapsamında değerlendirilmez ve beyannamede düzeltme yapılarak “BS-18” basitleştirilmiş kodu iptal edilir.

Risk Analizi ve Kontrol

Gümrük beyannamelerinin beyanın kontrol türü (hat bildirimi), varış bildirimi onayına kadar yükümlülere bildirilmez.

Gümrük beyannamelerine ilişkin beyanın kontrolü, eşyaya ait beyanname ve eklerinin doğruluğu ve birbiriyle uygunluğu itibariyle veya belge kontrolüne tabi tutulmaksızın gerçekleştirilir.

Gümrük beyannamelerinin, herhangi bir nedenle varış bildirimi onayına kadar fiziki muayeneye yönlendirilmesi mümkündür.

Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine Getirilmesi

Varış öncesi gümrük işlemleri izni kapsamında getirilen eşyanın taşıttan boşaltılması gümrük gözetimi altında gerçekleştirilir.

Özet beyan eksiklik/fazlalık takibatı Gümrük Yönetmeliğindeki hükümlere göre gerçekleştirilir.

Eşya veya konteynerin boşaltma listesinde bulunmaması halinde beyanname yükümlü talebine istinaden iptal edilir. İptal edilen gümrük beyannamesine ilişkin ödenmiş bir vergi bulunması halinde, geri verme hükümlerine göre işlem yapılır.

Geçici Depolama Giriş-Çıkış İşlemleri

Sarı veya Yeşil hatta işlem gören gümrük beyannamesi kapsamı eşyanın BİLGE sisteminde geçici depolama giriş-çıkış kaydı yapılmaz.

Kırmızı hattan işlem gören beyanname izin kapsamında değerlendirilmez. Bu eşyanın geçici depolama giriş kaydı yapılır.

Beyannamenin Statüsü

Beyan kontrolü tamamlanan ve ilgili rejim uyarınca vergileri ödenen / teminata bağlanan gümrük beyannamesi, varış bildirimi onayı ile serbest dolaşıma giriş rejiminde kapanmış, dahilde işleme rejiminde kapatılabilir statüye gelir.

Havayolu taşımacılığında vergilerin ödenmesi / teminata bağlanması varış bildiriminden sonra da gerçekleştirilebilir.

Saha Çıkış İşlemleri

Serbest dolaşıma giriş rejiminde kapanmış, dahilde işleme rejiminde kapatılabilir statüye gelen beyannameye ilişkin olarak;

a) Denizyolu konteyner taşımacılığında eşyanın bulunduğu konteynerlerin,

b) Havayolu taşımacılığında ise eşya veya eşyanın bulunduğu kapların,

saha ve geçici depolama yeri çıkışı yapılır.

Sonradan Kontrol İşlemleri

Varış Öncesi Gümrük İşlemleri izni kapsamında işlem gören eşyanın gümrük işlemlerine ilişkin belge ve veriler, Sonradan Kontrol ve Riskli İşlemlerin Kontrolü Yönetmeliği uyarınca sonradan kontrol kapsamında denetlenir veya beyannamenin tescil edildiği gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünde yer alan Kontrol Şubelerince incelemeye tabi tutulur.

Yapılan kontrol işlemleri sırasında izin sahibinin izne ilişkin koşulları taşımaya devam edip etmediği de kontrol edilir.

Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası Sahibi Firmalar

Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (YYS) sahibi firmalar varış öncesi gümrük işlemleri hükümlerinden sertifika geçerlilik süresince doğrudan faydalanır.

    Sezen KAYA
Gümrük Müşaviri